واردات ما بیش ازاندازه بوده است؟ آیا دولت در واردات افراط داشته است؟
با وجود تراز بارزگانی مثبت کشور در سالهای اخیر متاسفانه عده ای با تبلیغات منفی و مغرضانه مبنی بر بی توجهی دولت به صادرات و افزایش بی رویه واردات با نیت ضربه زدن به کشور سعی درایجاد خلل در سیاست های بازرگانی دولت را داشته اند.
این در حالی است که قوانین برنامه ای هیچ وظیفه ای را برای کنترل واردات بر عهده دولت نداشته و تنها گزینه صادرات غیر نفتی را مد نظر قرار داده و میزان خاصی را تعیین کرده است.
صادرات غیر نفتی دولت نهم در سه سال و 9 ماه گذشته 5/54 میلیارد دلار برآورد شده است .در حالی که در همه سه برنامه توسعه قبل در 15 سال گذشته کل صادرات غیرنفتی حدود 53 میلیارد دلار بوده است!
این یعنی صادرات غیر نفتی در عمر دولت نهم بسیار بیشتر بوده است. ضمن اینکه مطابق برنامه چهارم توسعه میزان صادرات غیر نفتی باید به رقم 53 میلیارد دلار می رسید که این اعداد و ارقام بیانگر موفقیت دولت در امر صادرات غیر نفتی است.
آمار صادرات غیر نفتی در سال 1383 معادل 7 میلیارد دلار است در حالی که سال 1386 این رقم بالغ بر 20 میلیارد دلار صادرات غیر نفتی را شامل می شود.
نسبت صادرات غیر نفتی به کل صادرات کشور در سال 22.1383 درصد و در سال 32.1386 درصد بوده است و این بدین معنی است که دولت نسبت را اصلاح نموده و تراز بازرگانی غیر نفتی کشور را به سمت مثبت حرکت داده است.
ذکر این نکته ضروری است که واردات کالاهای اساسی مطابق بودجه به دولت تکلیف می شود و دولت نه تنها واردات دیگری ندارد ؛ بلکه دیگر واردات توسط شرکت های خصوصی و غیر دولتی انجام می شود که آنها نیز تابع قوانین و مقررات بازرگانی هستند.
دولت تنها با وضع تعرفه ها واردات را کنترل می نماید و جالب این است که بیشترین تعرفه را دولت نهم وضع نموده است اما زمانی که تعرفه ها افزایش یابد یک عده هیاهو به راه می اندازند و زمانی که کاهش تعرفه لحاظ می شود یک عده دیگرغوغا به پا میکنند.
تعرفه ها در ایران جزو بالاترین تعرفه های دنیاست و این در حالی است که وزارت بازرگانی از کالاهای سرمایه ای و واسطه ای سود بازرگانی دریافت نمی کند ولی عوارض بسیاری از کالاهای مصرفی را می گیرد.
این که دولت بیشتر از سقف بودجه بنزین وارد کرده است باید یادآور شد که وزارت نفت موظف به تامین نیازهای داخلی است و همیشه نیز بر همین سوال بوده است. از آن جا سنجش بازار از وظایف وزارت نفت است ، پس باید بموقع و به طور مستمر خریداری نماید.
مجلس در بودجه سال 1385 اعلام کرده بود که وزارت نفت جز 3 هزار میلیارد تومان اجازه برداشت از جایی دیگر را ندارد و نمیتواند هزینه کند.
در خرید بنزین پول رد و بدل نمی شود، بلکه باید معاوضه و مبادله نفت یا بنزین صورت گیرد . با توجه به این که دولت وظیفه دارد که بنزین وارد کند و میزان واردات و ذخیره بنزین مساله ساده ای نیست لذا نیاز به حساب و کتاب دقیق دارد. ضمن این که در گذشته با وجود ذخیره ی استراژیک ، لازم نبوده است که معاوضه در اوج قیمت ها انجام گیرد.

